Tổ chức lại doanh nghiệp chính là quá trình vô cùng phức tạp, cần phải có sự hiểu biết sâu sắc về khía cạnh luật Doanh Nghiệp và phương pháp quản trị doanh nghiệp. Bài viết này có thể cung cấp những thông tin một cách chi tiết về những hình thức tổ chức doanh nghiệp đang phổ biến hiện nay, hỗ trợ cho các doanh nghiệp có thể có một cái nhìn tổng quan và đem đến quyết định phù hợp nhất với lại tình hình thực tế.
Mục lục
Những hình thức tổ chức lại Doanh nghiệp theo như Luật Doanh nghiệp 2020

Theo như Luật Doanh nghiệp 2020, sẽ có 5 hình thức tổ chức lại doanh nghiệp chính, gồm:
Sáp Nhập Doanh Nghiệp
Sáp nhập doanh nghiệp chính là việc một số doanh nghiệp (sẽ gọi là doanh nghiệp bị sáp nhập) có thể thực hiện sáp nhập vào một doanh nghiệp khác (gọi là doanh nghiệp sáp nhập) bằng cách là chuyển toàn bộ tài sản, nghĩa vụ, quyền và lợi ích hợp pháp sang cho công ty nhận sáp nhập, và đồng thời sẽ chấm dứt sự tồn tại của doanh nghiệp bị sáp nhập.
- Ví dụ: Doanh nghiệp A sáp nhập vào Doanh nghiệp B. Sau khi sáp nhập, Doanh nghiệp A chấm dứt hoạt động, tất cả toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và cả lợi ích hợp pháp của Doanh nghiệp A chuyển sang Doanh nghiệp B. Doanh nghiệp B tiếp tục hoạt động với mức quy mô và phạm vi lớn hơn.
Hợp Nhất Doanh Nghiệp
Hợp nhất doanh nghiệp chính là việc hai hoặc là một số doanh nghiệp (gọi là công ty bị hợp nhất) có thể thực hiện hợp nhất thành một doanh nghiệp mới (gọi là công ty hợp nhất), đồng thời thì sẽ chấm dứt sự tồn tại của những công ty bị hợp nhất.
- Ví dụ: Công ty A, Công ty B và Công ty C thực hiện hợp nhất thành Công ty D. Sau khi mà đã hợp nhất, thì Công ty A, Công ty B và Công ty C sẽ chấm dứt hoạt động, tất cả toàn bộ tài sản, quyền, cả nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của những công ty này sẽ chuyển sang Công ty D. Sau đó Công ty D bắt đầu hoạt động với đúng tư cách là một pháp nhân mới.
Chia Doanh Nghiệp
Chia doanh nghiệp chính là việc một công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc là công ty cổ phần có thể thực hiện chia những tài sản, quyền, nghĩa vụ và cả lợi ích hợp pháp của công ty để bắt đầu thành lập hai hoặc là nhiều công ty mới.
- Ví dụ: Công ty A chia thành Công ty B và Công ty C. Công ty A tiếp tục hoạt động với đúng phần tài sản còn lại sau khi đã chia. Công ty B và Công ty C sẽ bắt đầu hoạt động với tư cách là những pháp nhân mới, có sở hữu phần tài sản được chia ra từ Công ty A.
Tách Doanh Nghiệp
Tách doanh nghiệp chính là việc một công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc là công ty cổ phần có thể thực hiện tách một phần giá trị tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp để thành lập một hoặc là một số công ty mới.
- Ví dụ: Công ty A tách ra Công ty B. Nghĩa là Công ty A tiếp tục hoạt động, đồng thời thì Công ty B bắt đầu hoạt động với đúng tư cách là một pháp nhân mới, có sở hữu phần tài sản đã được tách từ Công ty A.
Chuyển Đổi Loại Hình Doanh Nghiệp
Chuyển đổi loại hình doanh nghiệp chính là việc thay đổi loại hình doanh nghiệp này trở thành loại hình doanh nghiệp khác.
- Ví dụ: Công ty TNHH chuyển đổi sang thành Công ty Cổ phần.
So sánh những hình thức tổ chức lại Doanh nghiệp
Để dễ dàng so sánh những hình thức tổ chức lại doanh nghiệp, thì Tư Vấn Sao Vàng có thể tóm tắt những đặc điểm chính trong bảng sau:
| Hình thức | Khái niệm | Doanh nghiệp bị ảnh hưởng | Kết quả |
|---|---|---|---|
| Sáp nhập | Công ty A thực hiện sáp nhập vào Công ty B | Công ty A (bị sáp nhập) | Công ty A sẽ chấm dứt tồn tại, Công ty B sẽ tiếp tục hoạt động |
| Hợp nhất | Công ty A, B thực hiện hợp nhất thành Công ty C | Công ty A, B (bị hợp nhất) | Công ty A, B sẽ chấm dứt tồn tại, Công ty C thành lập |
| Chia | Công ty A thực hiện chia thành Công ty B, C | Công ty A (bị chia) | Công ty A sẽ tiếp tục hoạt động, Công ty B, C thành lập |
| Tách | Công ty A thực hiện tách ra Công ty B | Công ty A (bị tách) | Công ty A sẽ tiếp tục hoạt động, Công ty B thành lập |
| Chuyển đổi | Công ty TNHH thực hiện chuyển thành Công ty CP | Công ty TNHH | Công ty TNHH sẽ chấm dứt, Công ty CP thành lập |
Lưu ý khi thực hiện tổ chức lại Doanh nghiệp
Khi tiến hành tổ chức lại doanh nghiệp, cần lưu ý các vấn đề sau:
- Tuân thủ đúng quy định pháp luật: Trong quá trình tổ chức lại cần phải tuân thủ những quy định của Luật Doanh nghiệp và những văn bản pháp luật liên quan.
- Đánh giá một cách kỹ lưỡng: Cần phải đánh giá kỹ lưỡng tác động của việc thực hiện tổ chức lại đến các hoạt động kinh doanh, cả tài chính và nhân sự của công ty.
- Lập kế hoạch rõ ràng chi tiết: Xây dựng một kế hoạch tổ chức lại chi tiết, gồm những bước thực hiện, thời gian, phần chi phí và những rủi ro có thể xảy ra.
- Thông báo cho những bên liên quan: Thông báo cho những bên liên quan như là cổ đông, chủ nợ, phía người lao động về các kế hoạch tổ chức lại.
Việc tổ chức lại doanh nghiệp chính là một quyết định quan trọng, sẽ ảnh hưởng lớn tới sự phát triển của công ty. Do đó, cần phải cân nhắc một cách kỹ lưỡng và tham khảo ý kiến của những chuyên gia trước khi thực hiện.
Quy định pháp luật về thủ tục tổ chức lại doanh nghiệp

Căn cứ Luật Doanh nghiệp 2020 và Nghị định 01/2021/NĐ-CP, thủ tục từng hình thức gồm:
- Sáp nhập/hợp nhất: Soạn thảo hợp đồng, thông qua điều lệ, thông báo đến người lao động và chủ nợ trong 15 ngày, sau đó đăng ký tại Sở KH&ĐT.
- Chuyển đổi loại hình: Hoàn tất hồ sơ chuyển đổi trong vòng 10 – 15 ngày làm việc kể từ khi quyết định.
- Chia/tách công ty: Nghị quyết phải được thông qua, gửi thông báo cho người lao động và chủ nợ, sau đó đăng ký thành lập công ty mới hoặc thay đổi giấy phép của công ty bị tách.
Tham Khảo: Hồ sơ thủ tục thay đổi người đại diện pháp luật công ty
Câu hỏi thường gặp về việc thực hiện tổ chức lại doanh nghiệp

1. Có tổng bao nhiêu loại hình thức tổ chức lại doanh nghiệp?
Có tổng cộng 5 hình thức: Chia doanh nghiệp, tách doanh nghiệp, sáp nhập doanh nghiệp, hợp nhất doanh nghiệp và chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
2. Doanh nghiệp tư nhân có được phép chia hoặc tách không?
Không được! Chỉ những công ty TNHH và công ty cổ phần mới được quyền chia/tách.
3. Khi thực hiện sáp nhập thì công ty nhận sáp nhập có cần phải trả nợ thay cho công ty bị sáp nhập?
Có. Công ty nhận sáp nhập cần phải kế thừa toàn bộ các nghĩa vụ về nợ, cũng như hợp đồng lao động, cả trách nhiệm về tài sản.
