Công cụ và dụng cụ là những vật dụng thiết yếu trong hoạt động sản xuất và kinh doanh, giúp nâng cao hiệu quả, hiệu suất công việc của một công ty. Trong kế toán, việc quản lý và phân bổ chi phí liên quan đến công cụ dụng cụ (CCDC) đúng quy định sẽ đóng vai trò quan trọng giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí hợp lý và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Qua bài viết dưới đây, Sao Vàng gửi tới bạn đọc hiểu rõ về công cụ dụng cụ là gì, điều kiện ghi nhận CCDC, cách tính và thời gian phân bổ CCDC.
Mục lục
Công cụ dụng cụ là gì?
Công cụ dụng cụ (CCDC) là những tư liệu lao động tham gia vào một hoặc nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Chúng có giá trị thấp và thời gian sử dụng ngắn, không đủ tiêu chuẩn để ghi nhận là tài sản cố định.
Điều kiện để ghi nhận CCDC:
Theo quy định tại điều 3 tại Thông tư 45/2013/TT-BTC có quy định như sau:
Tiêu chuẩn và nhận biết TSCĐ:
“- Chắc chắn rằng thu được lợi ích kinh tế thị trường trong tương lai từ việc triển khai sử dụng tài sản đó;
- Có thời gian để sử dụng từ 01 (một) năm trở lên;
- Nguyên giá đối với tài sản phải được kiếm tra xác định một cách đáng tin cậy và có giá trị từ 30.000.000đ (Ba mươi triệu đồng) trở lên.”
=>Như vậy, Công cụ dụng cụ (CCDC) là những tài sản thỏa mãn một trong hai điều kiện sau:
- Tài sản có giá trị CCDC dưới 30 triệu đồng
- Hoặc Có thời gian sử dụng từ một (01) năm trở xuống
Ví dụ: Công ty mua bộ bàn văn phòng làm việc với giá trị 10.000.000đ, thuế GTGT 1.000.000đ. Vậy giá trị được ghi nhận là CCDC của bộ bàn này là 10.000.000đ < 30.000.000đ
Công cụ dụng cụ gồm những gì?

Tại điều 25 Thông tư 133/2016/TT-BTC và điều 26 Thông tư 200/2014/TT-BTC quy định về Tài khoản 153 – Công cụ dụng cụ trong chế độ kế toán doanh nghiệp:
“Công cụ dụng cụ (CCDC) là những tư liệu lao động không có đủ các tiêu chuẩn về giá trị và thời gian sử dụng quy định đối với TSCĐ. Vì vậy công cụ, dụng cụ (CCDC) được quản lý và hạch toán như nguyên liệu, vật liệu. Theo quy định hiện hành, những tư liệu lao động sau đây nếu không đủ tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ thì được ghi nhận là công cụ, dụng cụ (CCDC):
- Các đà giáo, ván khuôn, công cụ, dụng cụ (CCDC)gá lắp chuyên dùng cho sản xuất xây lắp;
- Các loại bao bì hàng bán kèm theo hàng hóa có tính tiền một cách riêng, nhưng trong quá trình thực hiện bảo quản hàng hóa khi tiến hành vận chuyển trên đường và thực hiện dự trữ trong kho có tính giá trị hao mòn để trừ dần giá trị của bao bì;
- Những công cụ dụng cụ, đồ nghề dễ vỡ bằng thủy tinh, sành, sứ;
- Phương tiện thực hiện quản lý, đồ dùng văn phòng;
- Quần áo, đôi giày đôi dép chuyên để dùng để làm việc,…”
Thời gian được phân bổ rõ ràng công cụ dụng cụ (CCDC)
Tại khoản 2, điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC quy định về thời gian phân bổ CCDC như sau:
“Đối với tài sản là công cụ dụng cụ (CCDC), bao bì luân chuyển,… không đáp ứng đủ có điều kiện xác định được là tài sản cố định (TSCĐ) theo quy định thì chi phí khi mua tài sản nêu trên được thực hiện phân bổ dần vào chi phí hoạt động sản xuất hàng hóa kinh doanh trong các kỳ nhưng tối đa không quá 03 năm.”
=>Như vậy: Thời gian phân bổ công cụ dụng cụ (CCDC) tối đa không quá 03 năm. Thời gian phân bổ là doanh nghiệp tự xác định sao cho phù hợp với hiệu suất, công năng, hữu dụng của công cụ dụng cụ đó.
Các phương pháp phân bổ CCDC

Có hai (02) phương pháp phân bổ công cụ dụng cụ (CCDC):
-
Đối với CCDC có giá trị nhỏ: doanh nghiệp ghi nhận toàn bộ một lần vào chi phí. Tuy nhiên nếu mua số lượng nhiều để sử dụng thì cần phải phân bổ.
Ví dụ: giấy, bút, kệ đựng hồ sơ,…
-
Đối với CCDC có giá trị lớn hoặc liên quan đến nhiều kỳ kế toán: doanh nghiệp ghi nhận vào Chi phí trả trước – TK 242 và phân bổ vào chi phí hàng tháng.
Ví dụ: máy tính, tivi, bàn,..
Lưu ý: Ngày mà đưa CCDC vào sử dụng là ngày bắt đầu tính phân bổ CCDC
Cách tính phân bổ CCDC
- Đối với CCDC có giá trị nhỏ: không phải phân bổ, đưa thẳng giá trị CCDC vào chi phí của kỳ đó.
- Đối với CCDC có giá trị lớn hoặc thời gian sử dụng nhiều kỳ:
Mức phân bổ hàng năm PS = Giá trị CCDC / Thời gian phân bổ
Trong đó:
- Thời gian phân bổ không được quá 03 năm
- Giá trị CCDC là giá trị chưa bao gồm thuế GTGT
Mức phân bổ hàng tháng PS = Mức phân bổ hàng năm / 12 tháng
-
Nếu CCDC mua về mà sử dụng ngay thì cách phải xác định ngày đưa CCDC vào sử dụng được tính phân bổ, cụ thể như sau:
Mức phân bổ trong tháng phát sinh = [Giá trị CCDC / (Thời gian phân bổ X Tổng số ngày của tháng phát sinh)] X Số ngày sử dụng trong tháng
Trong đó:
Số ngày sử dụng trong tháng = Tổng số ngày của tháng phát sinh – Ngày bắt đầu sử dụng + 1
Tham Khảo: Quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp tạm tính năm 2024
Tham Khảo: Chi phí tiền lương được trừ và không được trừ khi tính thuế TNDN
Cách làm hạch toán phân bổ công cụ dụng cụ (CCDC)

Nếu mua CCDC về sử dụng ngay trong ngày có thể hạch toán như sau:
|
Thông tư 133 |
Thông tư 200 |
|
Đối với CCDC có giá trị nhỏ |
|
|
Nợ TK 154, 6421, 6422: giá trị CCDC chưa thuế Nợ TK 1331: thuế GTGT (nếu có) Có TK 111, 112, 331: tổng giá trị sau thuế |
Nợ TK 623, 627, 641, 642: giá trị CCDC chưa thuế Nợ TK 1331: thuế GTGT (nếu có) Có TK 111, 112, 331: tổng giá trị sau thuế |
|
Đối với CCDC có giá trị lớn hoặc thời gian sử dụng nhiều kỳ |
|
|
Nợ TK 242: giá trị CCDC Nợ TK 1331: thuế GTGT (nếu có) Có TK 111, 112, 331: tổng giá trị sau thuế -Hàng tháng phân bổ: Nợ TK 154, 6421, 6422 Có TK 242 |
Nợ TK 242: giá trị CCDC Nợ TK 1331: thuế GTGT (nếu có) Có TK 111, 112, 331: tổng giá trị sau thuế -Hàng tháng phân bổ: Nợ TK 623, 627, 641, 642 Có TK 242 |
Ví dụ: Ngày 6/4 công ty mua 1 máy photocopy (CCDC) có giá trị 20.000.000 chưa thuế GTGT. Chi phí vận chuyển và cài đặt là 2.000.000 chưa thuế GTGT, thuế GTGT là 10%, đã trả bằng tiền mặt. Đưa vào sử dụng ngay cho phòng kế toán trong ngày. Giả sử công ty theo thông tư 133
Thời gian phân bổ CCDC: 12 tháng (công ty tự xác định thời gian phân bổ)
Giá trị CCDC: 22.000.000 (=20.000.000 + 2.000.000)
Tổng số ngày của tháng 4: 30 ngày
Số ngày sử dụng trong tháng 4: 25 ngày (=30 – 6 + 1)
Mức phân bổ trong tháng 4 = [Giá trị CCDC / (Thời gian phân bổ X Tổng số ngày của tháng phát sinh)] X Số ngày sử dụng trong tháng = [22.000.000/(12×30)]x25 = 1.527.778
Mức phân bổ từ tháng 5 trở đi = (22.000.000-1.527.778) / 11 = 1.861.111
– Ngày 6/4:
Nợ TK 242: 22.000.000
Nợ TK 1331: 2.200.000
Có TK 111: 24.200.000
-Ngày 30/4, phân bổ chi phí CCDC trong tháng 4:
Nợ TK 6422: 1.527.778
Có TK 242: 1.527.778
Phân bổ chi phí CCDC từ tháng 5 trở đi:
Nợ TK 6422: 1.861.111
Có TK 242: 1.861.111
Nếu mua CCDC về nhập kho, rồi mới xuất ra dùng có thể hạch toán như sau:
|
Thông tư 133 |
Thông tư 200 |
|
Đối với CCDC có giá trị nhỏ |
|
|
-Mua CCDC ghi nhận: Nợ TK 153: giá trị CCDC Nợ TK 1331: thuế GTGT (nếu có) Có TK 111, 112, 331: tổng giá trị sau thuế -Khi xuất sử dụng: Nợ TK 154, 6421, 6422: giá trị CCDC chưa thuế Có TK 153: giá trị CCDC chưa thuế |
-Mua CCDC ghi nhận: Nợ TK 153: giá trị CCDC Nợ TK 1331: thuế GTGT (nếu có) Có TK 111, 112, 331: tổng giá trị sau thuế -Khi xuất sử dụng: Nợ TK 623, 627, 641, 642: giá trị CCDC chưa thuế Có TK 153: giá trị CCDC chưa thuế |
|
Đối với CCDC có giá trị lớn hoặc thời gian sử dụng nhiều kỳ |
|
|
-Mua CCDC về nhập kho ghi nhận: Nợ TK 153: giá trị CCDC Nợ TK 1331: thuế GTGT (nếu có) Có TK 111, 112, 331: tổng giá trị sau thuế -Khi xuất sử dụng: Nợ TK 242: giá trị CCDC Có TK 153: giá trị CCDC -Hàng tháng phân bổ: Nợ TK 154, 6421, 6422 Có TK 242 |
-Mua CCDC về nhập kho ghi nhận: Nợ TK 153: giá trị CCDC Nợ TK 1331: thuế GTGT (nếu có) Có TK 111, 112, 331: tổng giá trị sau thuế -Khi xuất sử dụng: Nợ TK 242: giá trị CCDC Có TK 153: giá trị CCDC -Hàng tháng phân bổ: Nợ TK 623, 627, 641, 642 Có TK 242 |
Ví dụ: Ngày 1/4 công ty mua 1 máy photocopy (CCDC) có giá trị 20.000.000 chưa thuế GTGT nhập kho. Chi phí vận chuyển và cài đặt là 2.000.000 chưa thuế GTGT, thuế GTGT là 10%, đã trả bằng tiền mặt. Sau đó vào ngày 6/4 công ty xuất ra sử dụng cho bộ phận kế toán. Giả sử công ty theo thông tư 133
Thời gian phân bổ CCDC: 12 tháng (công ty tự xác định thời gian phân bổ)
Giá trị CCDC: 22.000.000 (=20.000.000 + 2.000.000)
Tổng số ngày của tháng 4: 30 ngày
Số ngày sử dụng trong tháng 4: 25 ngày (=30 – 6 + 1)
Mức phân bổ trong tháng 4 = [Giá trị CCDC / (Thời gian phân bổ X Tổng số ngày của tháng phát sinh)] X Số ngày sử dụng trong tháng = [22.000.000/(12×30)]x25 = 1.527.778
Mức phân bổ từ tháng 5 trở đi = (22.000.000-1.527.778) / 11 = 1.861.111
-Ngày 1/4 mua CCDC về nhập kho:
(1) Hạch toán giá trị CCDC:
Nợ TK 153: 20.000.000
Nợ TK 1331: 2.000.000
Có TK 111: 22.000.000
(2) Hạch toán chi phí mua hàng (phí vận chuyển và cài đặt):
Nợ TK 153: 2.000.000
Nợ TK 1331: 200.000
Có TK 111: 2.200.000
-Ngày 6/4 xuất CCDC sử dụng:
Nợ TK 242: 22.000.000
Có TK 153: 22.000.000
-Ngày 30/4, phân bổ chi phí CCDC trong tháng 4:
Nợ TK 6422: 1.527.778
Có TK 242: 1.527.778
Phân bổ chi phí CCDC từ tháng 5 trở đi:
Nợ TK 6422: 1.861.111
Có TK 242: 1.861.111
Tổng chi phí CCDC đã phân bổ sau 12 tháng xấp xỉ bằng 22.000.000 (=1.527.778+1.861.111×11)
