Chi phí tài chính là gì? Cách hạch toán chi phí tài chính?

Tổng quan chi phí tài chính là gì

Khái niệm của chi phí tài chính

Chi phí tài chính có tên tiếng anh (Financial Charges) chính là tổng những khoản phí phát sinh liên quan đến vấn đề huy động, sử dụng hay quản lý vốn hoạt động của công ty. Đây chính là một yếu tố vô cùng quan trọng trong hoạt động xác định kết quả kinh doanh và thực hiện quản lý tài chính cho doanh nghiệp.

Trong một hệ thống kế toán những chi phí tài chính thường sẽ được hạch toán vào trong Tài Khoản 635 thuộc Chi phí tài chính.

Cụ thể thì chi phí tài chính sẽ gồm:

• Lãi vay: Chính là tiền lãi cần phải trả cho những khoản vay từ phía ngân hàng hay tổ chức tín dụng hoặc những bên khác cho vay vốn.
• Các chi phí liên quan đến việc phát hành trái phiếu: Gồm chi phí việc phát hành, chi phí bảo lãnh và những chi phí khác để thực hiện huy động vốn thông qua trái phiếu.
• Chi phí thực hiện thuê tài chính: Những khoản chi phí từ các hợp đồng thuê tài sản như là thuê tài chính máy móc hay thiết bị được coi như chi phí tài chính theo như chuẩn mực kế toán.
• Chi phí liên quan đến các cung cụ tài chính: Như là chi phí giao dịch, chi phí quản lý những danh mục đầu tư hoặc là phí liên quan đến những công cụ phái sinh.
• Những chi phí khắc như: Phí chuyển đổi ngoại tệ, chi phí ngân hàng hoặc là những chi phí liên quan tới việc duy trì nguồn vốn.

Chi phí tài chính gồm những gì?

Trong một công ty thì chi phí tài chính sẽ được chia ra thành chi phí bên nợ và bên có, các khoản chi phí phát sinh sẽ không được tính là chi phí tài chính cụ thể dưới đây:

1. Chi phí tài chính bên nợ là những khoản chi phí đã phát sinh từ việc triển khai huy động sử dụng vốn vay hoặc là nguồn vốn ngoại gồm lãi suất, chi phí khởi tạo và những chi phí liên quan đến việc rủi ro vay vốn. Đã được ghi nhận vào Tài Khoản 635 khoản chi phí tài chính như sau:
   • Lãi trong việc mua hàng trả chậm, lãi thuê tài chính, lãi tiền vay: Lãi của việc vay ngân hàng, lãi hợp đồng thuê tài chính, lãi trái phiếu hoặc là lãi từ phí mua hàng trả chậm.
   • Lỗ khi bán ngoại tệ: Lỗ có phát sinh khi thực hiện bán ngoại tệ với việc tỷ giá thấp hợp là giá mua vào
   • Chiết khấu trong thanh toán cho người mua: Các khoản giảm giá cung cấp đến khách hàng khi thanh toán sớm.
   • Lỗ trong việc thanh lý, chuyển nhượng bán những khoản đầu tư: Lỗ đến từ việc bán cổ phiếu hay trái phiếu hoặc là những khoản đầu tư tài chính khác.
   • Lỗ về tỷ giá hối đoái trong kỳ: Lỗ đến từ giao dịch vay, thực hiện trả nợ hoặc là những khoản phải trả/ phải thu bằng ngoại tệ.
   • Lỗ về tỷ giá hối đoái được đánh giá lại cuối kỳ: Lỗ từ việc thực hiện đánh giá lại những khoản mục tiền tệ có nguồn gốc ngoại tệ như là khoản vay USD vào cuối kỳ kế toán
   • Chi phí có phát sinh từ trích lập dự phòng cho việc giảm giá chứng khoán kinh doanh và việc dự phòng tổn thất đầu tư vào phía công ty con, liên kết hoặc là đơn vị khác.
   • Chi phí khác từ các hoạt động đầu tư tài chính: Phí quản lý danh mục đầu tư, phí giao dịch hoặc là các chi phí liên quan đến những công cụ phái sinh
2. Chi phí tài chính bên có chính là những tài khoản thu nhập hoặc là điều chỉnh có thể làm giảm chi phí tài chính, thường thì liên quan đến những việc cho vay, đầu tư về vốn ngoại hoặc là hoàn nhập những khoản dự phòng. Đã được ghi vào bên phí Có tài khoản 635 hoặc là những tài khoản liên quan. Những mục chi phí về tài chính bên có gồm:
   • Hoàn nhập dự phòng việc giảm giá chứng khoán trong kinh doanh khi mà giá trị của chứng khoán tăng và tổn thất đến việc đầu tư vào đơn vị khác khi mà khoản đầu tư phục hồi giá trị.
   • Những khoản ghi liên quan việc giảm chi phí tài chính như lãi của tỷ giá hối đoái từ những khoản phải trả/phải thu bằng ngoại tệ, có thu nhập từ lãi suất của việc cho vay hoặc là đầu tư.
   • Cuối kỳ thì toàn bộ chi phí về tài chính trên tài khoản 635 đã được kết chuyển sang tài khoản số 911 – Xác định kết quả trong kinh doanh để thực hiện xác định lợi nhuận hoặc là lỗ.
3. Những loại chi phí mà không được tính vào chi phí tài chính là những khoản chi phí thuộc hoạt động cốt lõi, hoạt động quản lý hoặc là những hoạt động khác trong doanh nghiệp, được thực hiện hạch toán vào những tài khoản riêng biệt mà không ghi vào tài khoản 635.
   • Chi phí về bán hàng: Chi phí cho quảng cáo, tiếp thị, vận chuyển.
   • Chi phí quản lý công ty: Chi phí lương cho nhân viên quản lý, khoản khấu hao về tài sản văn phòng
   • Chi phí trong sản xuất kinh doanh: Chi phí về nguyên vật liệu, sản xuất chung, nhân công.
   • Chi phí trong việc xây dựng cơ bản: Chi phí mua sắm tài sản cố định, chi phí xây dựng nhà xưởng.
   • Chi phí thực hiện kinh doanh bất động sản: Chi phí phát triển dự án bất động sản, chi phí xây dựng.
   • Chi phí trang tải cho nguồn kinh phí khác: Chi phí nghiên cứu, chi phí tư quỹ tài trợ.

Những hình thức chi phí tài chính

Hình thức về chi phí tài chính gồm lãi suất, chi phí khởi tạo, chi phí trễ hạn và tiền phạt trả trước như sau:

1. Chi phí lãi suất: Đây chính là chi phí mà công ty phải trả cho những khoản vay hoặc là nghĩa vụ tài chính gồm:
   • Lãi vay ngân hàng, trái phiếu, tổ chức tín dụng
   • Lãi thuê tài chính về hợp đồng thực hiện thuê máy móc, thiết bị.
   • Lãi mua hàng trong việc trả chậm.
   • Lãi phạt trả chậm, liên quan đến những khoản vay.
2. Chi phí khởi tạo: Chính là chi phí cần trả cho bên thực hiện cho vay để xử lý các khoản vay, thường thì tư 0.5-1% giá trị của khoản vay. Phổ biến trong việc vay cá nhân, vay mua ô tô, vay thế chấp hoặc là một số hạn mức về tín dụng.
3. Chi phí trễ hạn: Đây chính là phí phát sinh trong công ty khi thanh toán nợ trễ hạn. Được áp dụng cho việc vay ngân hàng, hợp đồng tín dụng hoặc trái phiếu
4. Tiền phạt trả trước: Chi phí phạt khi công ty thực hiện trả nợ sớm hơn so với thời hạn của hợp đồng, nhằm thực hiện bù đắp cho bên cho vay khoản lãi suất bị mất

Ý nghĩa của khoản chi phí tài chính

Chi phí tài chính có một vai trò quan trọng trong các hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp, điều này ghi nhận vào những báo cáo như là báo cáo về lợi nhuận, báo cáo về tài chính hay là báo cáo về việc lưu chuyển tiền tệ.

Chi phí về tài chính cho thấy công ty đang sử dụng vốn một cách hiệu quả đến đâu. Nếu như chi phí tài chính cao nhưng lợi nhuận lại thấp, điều này có thể dẫn đến dấu hiệu của việc thực hiện sử dụng vốn không được tối ưu hoặc là những quyết định đầu tư không có hiệu quả. Chi phí về tài chính cũng phản ánh về chi phí cơ hội  trong việc sử dụng vốn cho một hoạt động cụ thể thay vì những lựa chọn khác.

Bên cạnh đó khoản chi phí tài chính cũng là một trong các yếu tố cấu thành tổng chi phí của công ty. Do vậy nó trực tiếp tác động tới lợi nhuận trước thuế và khoản lợi nhuận sau thuế. Việc quản lý tốt chi phí về tài chính giúp cho công ty có thể tối ưu được lợi nhuận.

Hơn nữa thì chi phí tài chính cũng chính là cơ sở cho việc đưa ra quyết định trong kinh doanh và tài chính dành cho công ty như việc quyết định huy động vốn, thực hiện đầu tư, định giá dịch vụ, sản phẩm, xây dựng kế hoạch về tài chính.

Tỷ lệ chi phí tài chính trên khoản doanh thu hoặc là trên tổng chi phí cho thất được mức độ phụ thuộc vào việc vốn vay và khoản rủi ro tài chính của công ty. Việc tỷ lệ quá cao dẫn đến dấu hiệu cảnh báo về khả năng trả nợ với tính ổn định tài chính.

Cách tính khoản chi phí tài chính trong công ty

Cách tính chi phí về tài chính trong công ty phụ thuộc vào những khoản chi phí phát sinh có liên quan đến việc thực hiện huy động và sử dụng vốn vay. Để có thể tính được chi phí tài chính công ty thì cần xác định một số những chỉ số sau đây:

• Xác định những khoản mục chi phí về tài chính phát sinh trong kỳ
• Tính toán về giá trị của từng khoản mực dựa theo chứng từ hợp đồng liên quan
• Tổng hợp những khoản mục để có được tổng số chi phí tài chính

Sau khi đã xác định những chỉ số để được tính chi phí tài chính công ty áp dụng công thức sau:

Chi phí tài chính = phần Lãi vay phải trả + phần Phí khởi tạo + phần Phí phạt trễ hạn + phần Phí tất toán trước hạn + những khoản chi phí khác

Ví dụ như một công ty thực hiện vay 3 tỷ đồng với mức lãi suất 7%/ trên năm, thì thời hạn 4 năm sẽ có tổng lãi phải trả là 840 triệu động, chi phí trễ hạn 5 triệu. Tổng khoản chi phí tài chính của công ty = 840tr + 15tr + 5tr = 860tr

Hướng dẫn và phân tích kết quả của chi phí tài chính

Phân tích kết quả cho chi phí tài chính là một trong các bước quan trọng để có thể hiểu rõ hơn về sức khoản của tài chính và sự hiệu quả trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Biến động chi phí tài chính, dù giảm hay tăng đều sẽ mang các ý nghĩa riêng và cần thực hiện xem xét kỹ lưỡng trong các bối cảnh cụ thể của công ty.

1. Chi phí về tài chính tăng nói lên:
   • Công ty vay thêm khoản vốn đầu tư vào tài sản cổ định, tăng quy mô hoạt động, mở rộng nhà xưởng. Điều này sẽ dấn đến việc tăng chi phí lãi vay, nhưng việc mở rộng đem lại hiệu quả thì doanh thu cùng lợi nhuận cung tăng cao trong tương lai.
   • Công ty thực hiện những hoạt động đầu tư về tài chính mới và phát sinh thêm chi phí liên quan. Nếu những khoản đầu tư này có khả năng sinh lời cao, chi phí của hiện tại thì có thể chấp nhận được.
   • Nếu công ty chuyển đổi những khoản vay về ngắn hạn sang dài hạn, khoản chi phí lãi vay trong kỳ có thể tăng do kỳ hạn dài hơn, nhưng có thể giúp giảm áp lực về trả nợ ngắn hạn và ổn định về nguồn vốn.
2. Chi phí về tài chính giảm nói lên:
   • Công ty quản lý về tài chính hiệu quả một cách hiệu quả chủ động cơ cấu lại những khoản nợ theo như hướng có lợi hơn, thực hiện quản lý tốt dòng tiền để có thể giảm nhu cầu vay.
   • Lãi suất vay giảm giúp cho công ty tiết kiệm được chi phí lãi vay.
   • Lợi nhuận tạo ra có thể trang trải chi phí và sẽ giảm bớt sự phụ thuộc đối với vốn vay.
   • Bán những khoản đầu tư có lãi, hoàn nhập dự phòng.
   • Khi tỷ giá ngoại tệ có biến động thuận lợi.
   • Giảm chi phí trong việc chiết khấu cho khách mà không có ảnh hưởng nhiều đến doanh thu.

Hướng dẫn thực hiện hạch toán chi phí tài chính 635

Nguyên tắc của kế toán tài khoản 635

Căn cứ theo như quy định tại Khoản 1 Điều 90 thuộc Thông tư số 200/2014/TT-BTC có nguyên tắc kế toán với lại chi phí tài chính – Tài khoản số 635 quy định:

1. Tài khoản 635 có phản ánh những khoản phí và lỗ đã liên quan đến các hoạt động tài chính gồm:
   • Chi phí lỗ từ việc đầu tư tài chính: Lỗ đến từ thanh lý, bán chứng khoán, thực hiện góp vốn liên doanh, liên kết.
   • Chi phí trong việc vay vốn và cho vay: Phí khởi tạo, phí trễ hạn, lãi vay.
   • Chi phí thực hiện giao dịch bán chứng khoán: Phí giao dịch, phí môi giới.
   • Dự phòng: Trích lập khoản dự phòng giảm giá chứng khoán, tổn thất do đầu tư cho các đơn vị khác.
   • Lỗ về tỷ giá hối đoái: Lỗ từ việc bán ra ngoại tệ hoặc là đánh giá lại những khoản mục ngoại tệ.
2. Tài khoản 635 cần phải được hạch toán một cách chi tiết theo như từng loại chi phí quản lý và báo cáo một cách chính xác. Không ghi nhận những khoản sau trên tài khoản 635:
   • Chi phí trong sản xuất, cung cấp dịch vụ.
   • Chi phí bán hàng.
   • Chi phí quản lý công ty.
   • Chi phí trong kinh doanh bất động sản.
   • Chi phí trong việc đầu tư xây dựng cơ bản.
   • Chi phí thanh toán các khoản chi bằng nguồn vốn khác hoặc là chi phí khác.
3. Chi phí cho việc phát hành trái phiếu sẽ được phân bổ dần dần theo kỳ hạn của trái phiếu nếu như trái phiếu phục vụ được hoạt động sản xuất  và kinh doanh thông thường.
4. Lãi phải trả cho trái phiếu được chuyển đổi và tính vào khoản chi phí tài chính, điều này dựa trên giá trị của nợ gốc đầu kỳ x Lãi suất trái phiếu hoặc lãi suất vay phổ biến ở thời điểm phát hành.
5. Nếu như cổ phiếu ưu đãi được thực hiện phân loại là phần nơ phải trả, cổ tức ưu đãi đã được ghi nhận như phần lãi vay và được tính bào khoản chi phí tài chính.

Phương pháp kế toán chính và một số nghiệp vụ tài khoản 635

Căn cứ theo khoản 3 Điều 90 Thông tư số 200/2014/TT-BTC có ghi quy định phương pháp kế toán chi phí tài chính của tài khoản 635 như sau: